به نام  او

طلسم اصفهان

بیش  از  ۵۰ سال  بر پیکره  شیر  انسان  اژدها  دم نگریستم  و  به اعتقاد  سخن  پیشینیان  آن را  طالع  اصفهان دانستم  . اما چندی پیش  که  برای  صدمین بار  باز به  آن  نگاه کردم  چیزی یافتم  . چه  می شود  اگر این تیر در دهان  اژدها  جای  گیرد  و  یا  اژدها  سر  انسان  را ببلعد  ؟ مرگ  هر دو  ! چه  بکشی  چه  بکشندت  می میری  . چه  سرنوشت غریبی .

 از این  قضیه  تعابیر بسیار  می شود  . مثلا  اینکه  این  جدال  انسان  با  نفس اماره است و  یا  اینکه  حتی  هنرمند  از  کشیدن  آن  نیت  خاصی  نداشته  باشد .   اما به  تجربه فهمیده  ام  که  هنرمندان  این  دوره ( صفویه ) حتی  آب  بی  فلسفه  نمی خورند . و  با  علوم و  معارف  زمانه آشنایی  بسیار  داشته اند . و  این داوری  مرا به  دنیای  منجمان  کشاند  این  شکل  را  به  چهار  عنصر  زیر  تقسیم کردم  .

 الف : )اسد ،شیر ،مرداد ،از صور  دوازده گانه ی  منطقه  البروج

ب:)قوس ،رامی، تیرانداز، از  صورفوق

ج:) ذنب، جوزهر  از صور کواکب  شمالی 

د:) شمس  ، خورشید

با  تحلیل  مفصل  اشکال  و  مفاهیم  می توان  دریافت  هنرمند  ما  برج  اسد  (شیر) نماینده  زر و  سیم  ،ضرابخانه ی امپراتوری  صفوی  و  صنعتگران  را با  قوس  ،طالع اصفهان ، بر آمیخت  و با  اژ دها به  نبرد  آورد  تا  مفهوم  بازار  قیصریه اصفهان  را به یاری  نقش به تماشای  قرون  بگذارد .  همین اژدها  تداعی  کننده  شر  در  فرهنگ  اساطیری  ایران  است  و تیر  انداز  که  نیروی شیر  در بازوهای  اوست  با  بدی  می جنگد . نبردی  بی  امان که تا آخرالزمان  ادامه می یابد . نبرد  نور  با  ظلمت که  به پیروزی  نیکی  می انجامد نیکان  رستگار  می شوند و بدان  به سزای  خود می رسند .و  انسان معلق  میان خیر  و شر ، همیشه در  تهدید تضاد هاست و این حالت تعلیق  ،پویایی  سرنوشت او را رقم می زند .همه  چیز  در حال  شدن است  ،اژدها  باید  بغرد . تیر انداز باید  او را  بترساند . و  از  بلعیدن خورشید  ( مایه ی نور و  روشنایی) باز دارد تا آنگاه  که  صور اسرافیل  بدمد .

گردآورنده :زیبا نباتی

منبع : مقالات تخصصی  ،دانش نما

شماره101-100